De Hedsbuulen
Geschiedenis
![]() |
Hedsbuulen
en Hedsbuulinnekes
|
Hoe begon het
carnaval?
Wat veel Hedsen niet weten, is dat
het huidige carnaval, zoals dat gevierd wordt door de jeugd en de volwassenen in
het prille begin, opgezet is door de Hedse schoolkinderen. Waar in de meeste
dorpen eerst het carnaval voor de volwassenen is ontstaan en vervolgens de
carnaval voor de Jeugd met een Jeugdprins en Raad van elf erop volgde, gebeurde
dat in Heide in omgekeerde volgorde. De Jeugd uit de Heide uit 1959 zijn de
aanstichters van het huidige Hedse carnaval.
Mèster Herman Staal gaat
ver terug in het verleden wanneer hij ons het volgende schrijft:
"Het was einde februari. Na een zeer warme zomer en een matig koude winter,
leek het op school een saaie bedoeling te worden. De kinderen wilden van alles,
maar er gebeurde maar niets. De leerkrachten van klas 1 en 2 en klas 3 en 4
bespraken regelmatig met elkaar of ze iets bijzonders voor de kinderen konden
organiseren. (De bewaarschool maakte nog geen onderdeel uit van het gebouw). In
de winter hadden de kinderen niet kunnen schaatsen, omdat het te weinig gevroren
had.
In die jaren was het niet gebruikelijk om met de kinderen op stap te gaan.
Films, TV, computer en uitstapjes voor educatief onderwijs, bestonden nog niet.
De kinderen werden overvoerd met informatie uit boeken en gesproken taal door de
leerkrachten.
Op één van die dagen waren de kinderen in mijn klas weer bezig met allerlei
rekensommetjes en redactieopgaven. Na afloop van dit harde werken mochten ze van
mij altijd een paar minuten pauze houden en zelfs wat praten in de klas. Dat
gebeurde ook deze dag.
Toch werd het langzaam stil (wat normaal nooit gebeurde).
Piet Derikx stak zijn vinger omhoog
en vroeg:
"Kunt u geen carnavalsoptocht organiseren?". Waarom die vraag gesteld
werd weet ik nog steeds niet. Ik weet wel dat een eerdere poging om iets voor
carnaval te organiseren een snelle stille dood was gestorven en dat ik als geboren
Amsterdammer nou net niet de aangewezen persoon was om iets met carnaval te
hebben.
Ik antwoordde dan ook: "Een onderwijzer doet zoiets niet".
Duidelijk te zien was dat de kinderen teleurgesteld waren, daarom voegde ik er
maar aan toe: 'Als jullie het organiseren helpen wij met de hele school mee".
De jongens uit klas 5 en 6 zijn toen meteen de middag daarop begonnen met
allerlei plannen. Allereerst moest er een carnavalswagen gemaakt worden.
Zij timmerden bij Natske siene Sjef aan de Deurneseweg een wagen in elkaar.
Zelf verzon ik de naam "Hedsbuulen", in de veronderstelling dat dit
muggensteek betekende. 10 jaar later bleek het een geldzakje te zijn.
Toevallig gaf ik in 1960 muziekles aan een aantal dames in Helden-Panningen.Daar
vertelde ik over de moed en het doorzettingsvermogen van groep 5 en 6 en en dat
zij geen geld hadden voor prins en narrenpak. De dames reageerden spontaan met
"Dan helpen wij ze."
Als wij de stof betaalden maakten zij in originele kleuren de kleding voor de
raad van elf. En zo gebeurde het. Kosten 120 gulden. Een jaar daarna togen de
jeugdraadsleden naar Roermond en kochten daar de mutsen kosten 120 gulden.
Het was geen rijke tijd, zo een decennium na de oorlog maar plezier ontbrak niet
aan het feest. De prins werd (net zoals nu nog steeds) gekozen door groep 5 en
6. Dit was zwaar geheim en als de jongens zich lieten knippen, probeerde Sef de
kapper achter het geheim te komen. De jongens echter hielden hun mond
stijf dicht. Wanneer ik naar de kapper ging dan vroeg Sef aan mij "Weet jij
het?", "Tot mijn schande moest ik dan liegen en zeggen: "Ik weet
niets ". U praat te veel" zei klas 5
en 6 tegen mij.
10 jaar lang deed klas 5 en 6 het alleen. Toen kwamen enkele heren zeggen:
"Wij willen een bestuur vormen." Klas 5 en 6 overlegden en het werd
goedgekeurd. En zo ontstond uit een initiatief van de 5e en de 6e klas uit
1959-60 en een flinke dosis doorzettingsvermogen de Hedse Carnaval der
Hedsbuulen en Hedsbuulinnekes."
|
Meester Herman Staal nam in 1960 het voortouw om met de kinderen carnaval te vieren. De eerste jeugdprins werd gekozen, Prins Piet den Urste (Derikx). Op woensdag voor vastenavond besloot men een carnavalswagen te gaan bouwen. Van alles werd er bij elkaar gesleept, dennenbomen uit het bos bij d'n Wuiwersen berg, hout, karton, spijkers bij Nat siene Sef en kistjes bij de Boerenbond. Omdat er niet genoeg kleding was |
droeg de jeugdraad een overall en een strohoedje. De jeugdprins kreeg een witte blouse, een zelfgemaakte mantel en een gekochte steek en scepter. In plaats van een vorst werd Ben van Dierendonck tot nar gekozen. Zo trok de wagen op carnavalszondag door de Heide. Een kachel op de wagen hield de jongens warm. Door meester Staal werd de eerste Hedse carnavalskraker gecomponeerd " 't is wèr carnaval!". |
|
|
Refrein: Ut is wèr
carnaval op ozze Heij Gekke kliere en
boerekiepse De road van ellef
makt siene wage |
|

De prinsenwagen met Prins Paul den Urste (1961)
|
Dit was het begin van de jeugdcarnaval. In 1970 werd een comité opgericht dat zich bezig hield met het bouwen van de carnavalswagen. Om deze activiteit te bekostigen stelde men midden jaren zeventig voor om met de klomp langs de deur te gaan. Werkers van het eerste uur, meester Staal met de ouders van de schoolgaande Hedse jeugd, noemden de vereniging "de Hedsbuulen". Al snel volgde vanuit de KPJ de benoeming van een 'grote' prins carnaval. Zo werd in 1972 Jan van der Zanden de eerste prins in Heide. Mantels en steken werden voor 111 gulden en 11 cent gekocht van 't Dartele Veulen. |
In de beginjaren was het belangrijkste onderdeel van het carnavalsprogramma het Aldewieverbal, dat op zaterdagavond plaats vond. Later, toen de nieuwe prins al enkele weken vóór carnaval bekend werd, gebruikte de vereniging deze avond voor de receptie van de nieuwe prins carnaval. Het gebeuren groeide in de loop der tijd uit tot een bonte avond, eerst met een enkele buut en al spoedig met zeer verdienstelijke bijdragen van eigen bodem. |

Carnavalsoptocht in Heide 1960, met op de achtergrond de Lagere School en de in aanbouw zijnde kleuterschool.
|
Vanaf het begin vond de optocht plaats op zondagmiddag. Men stelde zich op bij de Boerenbond, trok vervolgens tot bij het kapelletje en keerde weer terug naar zaal Litjens. Na de aanleg van de Meester Driessensstraat en de ingebruikname van de Gelderkoel als gemeenschapshuis was het mogelijk een rondje over de Heide te maken. Opstellen bij de kerk, door de Meester Driessensstraat langs de bejaardenwoningen op |
de Groeneweg en over de Heidseweg naar de Gelderkoel. De optocht werd steeds langer. Alle buurtschappen namen deel, groepen en enkelingen, het boerenbruidspaar in de sjees en als sluitstuk ieder jaar opnieuw een verrassende jeugdprinsenwagen. Op maandag ging iedereen naar de optocht in Venray om de jeugdprinsenwagen opnieuw te bekijken. |
|
Wil je iets op deze website plaatsen stuur even een mailtje. Voor opmerkingen over de inhoud van deze pagina's: E-mail: info@heide.nl Powered by:
|