Kapelaan wil weer 'ns Heidenaren trouwen

In 'Dorpstraat ons dorp' portretteren we een dorp of wijk van Venray. Vandaag: Heide, een dorp dat smacht naar vers bloed. De kapelaan heeft al jaren geen kerkelijk huwelijk meer voltrokken. Leerlingen van de basisschool zitten met drie groepen in één klas. De peuterspeelzaal sluit dit jaar de deuren.

Heide is een klein dorp met grote problemen. Door stankregels is woningbouw de afgelopen twintig jaar bijkans onmogelijk geweest. "In 1984 is de laatste woning gebouwd'', weet Toon Loonen, gemeenteraadslid uit Heide. ",Tenminste, in het dorp.'' Jonge stellen die willen samenwonen, wijken uit. Maar ook ouderen komen in de knel. Als ze hun agrarisch bedrijf beëindigen en kleiner willen wonen, moeten ze eveneens verkassen. Waar Heide in zijn hoogtijdagen nog 540 inwoners had, zijn dat er nu 60 minder.

Heide heeft vooral nood aan jonge gezinnen met kinderen. Dat beseft ook directeur Leny Manders-Thielen van basisschool De Hei. Ze rekende zich aan het begin van dit schooljaar al rijk: een gezin met vier kinderen was in Heide neergestreken. Manders: "De ouders kozen echter voor een andere school omdat wij door gebrek aan leerlingen twee of drie groepen in één klas hebben. Ze wilden niet dat de broertjes en zusjes bij elkaar in de klas kwamen. Vier kinderen die niet komen op een totaal van 52 leerlingen; dat is in Heide een kleine ramp. We zitten nog lang niet aan de opheffingsnorm, maar voor een kleine school is elk kind belangrijk.''

Zo belangrijk zelfs dat Manders overweegt komend schooljaar de peuterspeelzaal in het schoolgebouw op te nemen. Peuterspeelzaal 't Kruumelhôfke ziet het aantal kinderen na de zomervakantie slinken van zeven naar vier, waardoor de kritische grens is overschreden, zegt contactpersoon Iet Gielens. ,,Met zo weinig kinderen zijn de inkomsten te laag om de huur en verzekering te betalen.''

Directeur Leny Manders van de basisschool wil de voorziening koste wat kost redden. Zij vreest dat ouders de kinderen naar een peuterspeelzaal in een ander dorp brengen. ,,Als ze daar vriendjes en vriendinnetjes krijgen, besluiten ze misschien de kinderen daar ook naar de basisschool te brengen.'' Ze denkt eraan een deel van de gymzaal voor de peuters te reserveren. Zo optimistisch als Manders blijft, zo somber ziet kapelaan William van Dijck het in. Hij is bang dat ouders de nadelen van een kleine basisschool groter vinden dan de voordelen. Dat het bergaf gaat met Heide merkt de kapelaan duidelijk. "De afgelopen jaren heb ik niet één kerkelijk huwelijk meer voltrokken. Er zijn nauwelijks communicantjes en doopsels.''

Gelukkig was er vorig jaar maar één begrafenis tegenover de geboorte van vijf kinderen. Gevoegd bij de komst van het kinderrijk gezin heeft Heide het aantal inwoners vorig jaar explosief zien stijgen naar 482. De eerste stijging sinds 1998. Zonder dat er huizen zijn gebouwd.

Wat dat betreft heeft Lei Pouwels goede hoop. De voormalig varkenshouder is 24 jaar lid van de dorpsraad, waarvan 20 jaar voorzitter. Tot gisteren. Pouwels trad af met een goed gevoel; dankzij de reconstructie worden de stankregels waarschijnlijk dermate versoepelt dat Heide weer huizen kan bouwen. ,,Twee of drie per jaar is genoeg.''

Gemeenteraadslid Loonen weet dat een plek beschikbaar is waar de eerste woningen probleemloos gebouwd kunnen worden: de hoek Meester Driessenstraat-Groeneweg. "Als elk jaar een paar woningen gebouwd worden, krijg je een gelijkmatige bevolkingssamenstelling. Die is nodig om het verenigingsleven en de voorzieningen overeind te houden.''

Lei Pouwels kan zich niet voorstellen dat Heide ooit verwordt tot slaapdorp. Daar is de betrokkenheid te groot voor. Hij haalt de enorme inzet van de inwoners aan bij de renovatie en het beheer van gemeenschapshuis De Gelderkoel. Hij wijst op het groots carnavalsfeest elk jaar en de aanwezigheid van verenigingen als hobbyclub, ZijActief, KBO en handboogschutterij.

Als Pouwels eerlijk is, merkt hij wel dat het links en rechts begint te knellen. Het gemengd kerkkoor is broos met zestien leden met een gemiddelde leeftijd van zestig jaar. De dirigent is tachtig lentes jong. Leny Manders blijft onveranderd hoopvol. Zij is tevens directeur van de basisschool in Veulen, waar sinds enkele jaren weer gebouwd wordt. "Het aantal leerlingen is sindsdien gestegen van 35 naar 85! Het kan snel gaan.''
 
woensdag 07 januari 2004
Peter Heesen